Türk dünyası bugün yalnızca jeopolitik bir kırılmanın değil, aynı zamanda tarihsel bir uyanışın

eşiğindedir. Yaşanan gelişmeler yalnızca bölgesel dengeleri değil, Türk milletinin geleceğini

de yeniden şekillendirebilecek bir dönemi işaret etmektedir.

Ortadoğu insanlık tarihinin en büyük kırılmalarının yaşandığı merkezlerden biridir. Büyük

devletler bu coğrafyada yükselmiş, yine bu topraklarda tarih sahnesinden çekilmiştir. Bu

geniş coğrafyada Türklerin varlığı tesadüf değil, tarihin ortaya koyduğu bir gerçektir.

Selçuklulardan Osmanlı’ya uzanan tarihsel süreçte Türkler yalnızca devlet kuran bir millet

olmamış, aynı zamanda bölgenin siyasi dengelerini belirleyen başlıca güçlerden biri olmuştur.

Bu nedenle Türklerin bu coğrafyadaki varlığı yalnızca bir kimlik meselesi değil, aynı zamanda

tarihsel bir sorumluluğun ve jeopolitik gerçekliğin sonucudur.

Bugün bölgede yaşanan İran–İsrail–ABD gerilimi ve çatışma ihtimali, yalnızca devletler

arasında yaşanan sıradan bir güç mücadelesi olarak görülmemelidir. Türklerin yoğun olarak

yaşadığı geniş coğrafya bu jeopolitik mücadelenin tam merkezinde yer almaktadır.

Benim kanaatime göre bu süreç Türk dünyası açısından yalnızca bir bölgesel çatışma değildir.

Bu gelişmeler aynı zamanda Türkler için tarihsel bir varoluş mücadelesi anlamına da

gelmektedir. Çünkü bu savaşın sonuçları yalnızca devletlerin sınırlarını değil, bölgedeki Türk

toplumlarının geleceğini de doğrudan etkileyecek niteliktedir.

Mustafa Kemal Atatürk bu jeopolitik gerçeği çok iyi kavramış bir liderdi. Onun ortaya

koyduğu tam bağımsızlık anlayışı, Türk milletinin kaderinin başka güçlerin planlarına

bırakılmaması gerektiğini açık biçimde ortaya koymuştur. Atatürk’ün kurduğu devlet aklı,

Türk milletinin kendi iradesiyle ayakta durabileceğini ve geleceğini kendi gücüyle

şekillendirebileceğini göstermiştir.

Bu büyük denklem içinde Güney Azerbaycan meselesi Türk dünyasının en önemli tarihsel

başlıklarından biridir. Tarihin bir döneminde siyasi sınırlarla ikiye ayrılan Azerbaycan aslında

aynı milletin iki parçasıdır. Kuzeyde bağımsız Azerbaycan devleti bulunurken Güney

Azerbaycan’da milyonlarca Türk kimliğini, dilini ve kültürünü koruyarak varlığını

sürdürmektedir.

Türk aydınları ve aktivistleri sık sık şu gerçeği dile getirmektedir: Bu topraklar Turan’ın kapısıdır. Bu

ifade onların düşüncesine göre yalnızca sembolik bir söylem değil, Türk dünyasının jeopolitik ve

kültürel bağlarını anlatan güçlü bir tespittir. Ben de bu değerlendirmeye büyük ölçüde katılıyorum.

Türk milliyetçiliği bu noktada yalnızca bir kimlik meselesi değildir. Ortak tarih, ortak dil ve ortak kültür

Türk dünyasını birbirine bağlayan en güçlü unsurlardır. Bu bilinç farklı dönemlerde farklı biçimlerde

ortaya çıksa da özünde aynı ideali taşımıştır.Bu idealin en güçlü sembollerinden biri Turan düşüncesidir. Turan yalnızca bir siyasi birlik hayali değil;

Türk dünyasının ortak tarih bilincini ve kültürel dayanışmasını ifade eden büyük bir ufuktur. Bu ufuk

Türkistan’dan Anadolu’ya, Kafkasya’dan Güney Azerbaycan’a uzanan geniş bir coğrafyada yaşayan

Türk topluluklarını ortak bir tarih ve kültür etrafında buluşturur.

Türkistan ise Türk dünyasının tarihsel merkezlerinden biridir. Orta Asya’da yer alan bu kadim coğrafya

Türk tarihinin, kültürünün ve devlet geleneğinin şekillendiği ana havzalardan biri olmuştur.

Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan tarihsel yürüyüş, Türk milletinin geniş coğrafyalarda kurduğu

medeniyetlerin temelini oluşturmuştur.

Bugün Türk dünyasında giderek güçlenen iş birlikleri ve artan kültürel bağlar bazılarına göre yeni bir

tarihsel dönemin başladığını göstermektedir. Türk dünyasında yükselen tarih bilinci ve dayanışma

duygusu, Turan düşüncesinin yeniden güç kazandığı bir döneme işaret etmektedir.

Tarih bize şunu göstermiştir:

Bir millet kendi tarihini hatırladığında, kaderini de yeniden yazmaya başlar.