GÜNEY AZERBAYCAN'DA SESSİZ OPERASYON

Erdebil, Eher ve Tebriz’de Baskı Zinciri

İran güvenlik güçleri, Güney Azerbaycanlı milli ve medeni aktivistlere yönelik yeni bir gözaltı dalgası başlattı. 28 Haziran 2026 Pazar sabahı, Erdebil’de Asgar Ekberzade, Ali Vaseki ve Siyamek Mirzayi güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı.

Gelen bilgilere göre Asgar Ekberzade iş yerinde, Ali Vaseki özel konutunda, Siyamek Mirzayi ise yine güvenlik güçlerinin müdahalesiyle gözaltına alındı. Gözaltıların ardından aktivistlerin ev ve iş yerlerinde arama yapıldığı bildirildi.

Şu ana kadar üç aktivistin hangi gerekçeyle gözaltına alındığı, haklarında hangi suçlamaların yöneltildiği ve nerede tutuldukları konusunda resmi bir açıklama yapılmadı. Bu durum, aileler ve insan hakları çevrelerinde ciddi endişeye yol açtı.

Aynı baskı dalgasının bir diğer halkası ise Eher’de yaşandı. Güney Azerbaycanlı milli aktivist Celal Derogar, Eher ilçesinde iş yerinde güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Derugar’ın gözaltı gerekçesi ve tutulduğu yer hakkında da güvenilir ve resmi bir bilgi bulunmuyor.

Celal Derugar’ın gözaltına alınması, Güney Azerbaycan milli hareketinin tanınmış isimlerinden mühendis Salih Melaabbasi’nin vefatının üçüncü günü düzenlenen anma merasiminden yalnızca bir gün sonra gerçekleşti. Eher’deki 14 Masum Camii’nde yapılan merasime çok sayıda siyasi ve milli aktivistin katıldığı, törende Türkçe pankart ve duyuruların yer aldığı bildirildi.

Öte yandan Tebriz Merkez Cezaevi’nde tutulan Güney Azerbaycanlı milli aktivist Ali Babayi hakkında da endişe verici haberler gelmeye devam ediyor. Eşi İlham Cavanşir, Ali Babayi’nin 10 gündür telefon ve görüşme hakkından tamamen mahrum bırakıldığını açıkladı.

Altı aydır Tebriz Merkez Cezaevi’nde tutulan Babayi’nin daha önce siyasi tutuklulara yönelik kötü muameleye itiraz ettiği için darp edildiği ve hücreye konulduğu belirtilmişti. Babayi’nin ayrıca bazı koğuş arkadaşlarıyla birlikte siyasi tutuklulara yönelik baskıları protesto etmek için açlık grevine gittiği de aktarılmıştı.

Ali Babayi’nin mevcut tutukluluğuna ek olarak “sistem aleyhine propaganda” suçlamasıyla yeni bir dosyayla karşı karşıya bırakılması, İran yargı ve güvenlik mekanizmasının Güney Azerbaycanlı aktivistlere yönelik baskı politikasının sürdüğünü gösteriyor.

HarayHaber Yorumu: Korkunun Hedefi Türkçe Ses ve Milli Hafızadır
Erdebil’de aynı sabah üç aktivistin gözaltına alınması, Eher’de anma merasiminin hemen ardından Celal Derogar’ın hedef alınması ve Tebriz’de Ali Babayi’nin mutlak sessizliğe mahkûm edilmesi tesadüf değildir. Bu tablo, İran güvenlik aklının Güney Azerbaycan’da yalnız kişileri değil, hafızayı, dayanışmayı ve Türkçe kamusal varlığı hedef aldığını göstermektedir.

Rejim için asıl tehlike silah değil; bir milletin kendi dilinde yas tutması, kendi evladını anması, kendi kimliğiyle yan yana durmasıdır. Salih Melaabbasi’nin anmasında görünen Türkçe pankartlar bile devletin güvenlik refleksini harekete geçirebiliyorsa, sorun aktivistlerde değil, Türk kimliğinden korkan rejim zihniyetindedir.

Bugün Güney Azerbaycan’da medeni hak talebi “güvenlik dosyası”na, Türkçe söz “propaganda”ya, milli yas “tehdit” algısına dönüştürülüyor. Bu, hukuk devleti değil; kimlik karşısında paniğe kapılmış bir güvenlik devletinin fotoğrafıdır.

HarayHaber olarak soruyoruz: Suç nedir? Türk olmak mı? Türkçe konuşmak mı? Milli kimliği savunmak mı? Yoksa bir ölünün ardından kendi dilinde yas tutmak mı?

İran devleti cevap vermekten kaçsa da tablo açıktır: Güney Azerbaycan’da baskı derinleşiyor; ancak her gözaltı, susturulmak istenen milli sesi daha görünür hale getiriyor.

Yorumlar